De Standaard: Het beste van 2020

De Standaard: Het beste van 2020

Karen Billiet, Recensent

Welk boek van 2020 was voor u het hoogtepunt van het jaar?
Bloed en honing van Irene van der Linde en ­Nicole Segers, omdat het de complexiteit van de Balkan zo helder weet te vatten in woord en beeld, prachtig uitgegeven bovendien. Roest van Jakub Malecki, omdat hij verbluffend lichtvoetig weet te schrijven over de trauma’s die over generaties worden doorgegeven. De Effingers van ­Gabriele Tergit, omdat dit klassieke familie-epos uit 1951 een intelligent portret van een stad (Berlijn), een milieu (de Joodse burgerij) en een veranderende tijdgeest is. De schalkse toon en de krachtige vrouwelijke personages maken het voor mij de herontdekking van het jaar.

Wat is de mooiste zin die u in 2020 las?
‘Het centrum van het universum is ook maar gewoon een plek in het universum.’ (Uit Rustig aan, tijger van Joost de Vries)

Welk boek hebt u dankzij corona (her)ontdekt?
Als recensent van Centraal-Europese literatuur ben ik wel wat ellende gewend. Twee wereldoorlogen, communistische dictaturen en burgeroorlogen laten nog altijd hun sporen na. Wie had daar behoefte aan in dit vreselijke jaar? Maar gek genoeg putte ik er heel wat kracht uit. Neem nu Zwanenzang 1945, waarin Walter Kempowski honderden getuigenissen verzamelde over de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog. Of Wolfstijd, waarin Harald Jähner beschrijft hoe de gewone man en vrouw na die oorlog hun leven terug op de rails moesten krijgen te midden van de puinhopen. In vergelijking daarmee viel 2020 best wel mee.

 

Het beste van 2020

Johan de Boose, Oost-Europakenner en schrijver

Welk boek van 2020 was voor u het hoogtepunt van het jaar?
Verzamelde gedichten van Paul Celan. In een prachtige tweetalige uitgave. De dichter die het ‘mooiste’ Holocaust-gedicht schreef (‘Todesfuge’), en die later almaar meer leek te willen zwijgen. Poëzie waarin je op een ongeziene manier kunt verdwalen, zodat je daarna alleen nog maar wilt verdwalen. Een fantastisch labyrint met als enige uitgang: de stilte.

Wat is de mooiste zin die u in 2020 las?
‘Verhalen gaan over gevechten, die eindigen in een overwinning of een nederlaag. Gedichten, ongeacht de uitkomst, steken het slagveld over en verzorgen de gewonden.’ John Berger. Het origineel is iets langer. Hier wordt het geciteerd in het prachtige boek Bloed en honing van Irene van der Linde en Nicole Segers.

Welk boek hebt u dankzij corona (her)ontdekt?
De zondvloed van Jeroen Brouwers. De heerlijke brompot, de jonge ouderling, de oude belhamel. Een boek vol zinnelijkheid, waanzin, drank, liefde, pijn en genot. En heel veel verlangen. Schijnbaar chaotisch geschreven, maar in werkelijkheid ijzersterk gecomponeerd. Klassiek en experimenteel tegelijkertijd. Een feest van taal.